Dầu hạt chia là gì? cách làm dầu hạt chia tại nhà cho bé ăn dặm

Dầu hạt chia là nguồn dầu thực vật giàu ALA omega-3, có thể được sử dụng để bổ sung chất béo vào khẩu phần ăn dặm của trẻ khi phù hợp. Do chứa nhiều chất béo không bão hòa, dầu nên được ưu tiên sử dụng trong các món ăn đã nấu chín thay vì dùng để chiên ở nhiệt độ cao.

Dầu hạt chia là loại dầu thực vật được ép từ hạt chia, nổi bật với hàm lượng chất béo không bão hòa và đặc biệt là omega-3 dạng ALA. Với những gia đình đang xây dựng thực đơn ăn dặm cho trẻ, dầu hạt chia có thể được sử dụng với lượng phù hợp để bổ sung chất béo vào khẩu phần ăn.

Thay vì mua dầu hạt chia đóng chai, nhiều phụ huynh lựa chọn tự ép dầu hạt chia tại nhà để chủ động hơn về nguyên liệu và quá trình sản xuất. Cách làm này đặc biệt phù hợp khi gia đình đã có máy ép dầu gia đình và muốn sử dụng hạt chia nguyên chất để ép dầu mới.

Xem Thêm: Cách ép dầu hạt lanh tại nhà đơn giản, giữ được chất lượng dầu

1. Dầu hạt chia là gì?

Dầu hạt chia được tạo ra bằng cách ép phần hạt của cây chia để thu lấy dầu. Hạt chia có kích thước nhỏ nhưng chứa hàm lượng chất béo tương đối cao, trong đó có axit alpha-linolenic (ALA), một dạng omega-3 có nguồn gốc thực vật.

Dầu hạt chia thường có màu vàng nhạt đến vàng trong tùy nguyên liệu và phương pháp ép. Do chứa nhiều axit béo không bão hòa, loại dầu này khá nhạy với nhiệt, ánh sáng và không khí. Vì vậy, dầu hạt chia thường phù hợp hơn với các món ăn không cần gia nhiệt mạnh.

Đối với trẻ ăn dặm, dầu hạt chia có thể được dùng như một nguồn chất béo bổ sung vào cháo, súp hoặc các món ăn đã nấu chín. Tuy nhiên, dầu chỉ đóng vai trò bổ sung chất béo chứ không thay thế các nhóm thực phẩm khác trong chế độ ăn của trẻ.

2. Dầu hạt chia có tốt cho bé ăn dặm không?

Dầu hạt chia có thể được sử dụng trong chế độ ăn dặm của trẻ khi trẻ đã bắt đầu ăn chất béo bổ sung và không có dị ứng với nguyên liệu. Điểm đáng chú ý nhất của dầu hạt chia là thành phần omega-3 ALA có nguồn gốc thực vật.

Dầu hạt chia giúp bổ sung chất béo cho khẩu phần ăn của bé

Chất béo là một thành phần quan trọng trong khẩu phần ăn của trẻ nhỏ. Ngoài việc cung cấp năng lượng, chất béo còn tham gia vào nhiều quá trình sinh lý của cơ thể.

Khi nấu cháo hoặc thức ăn dặm, phụ huynh có thể bổ sung một lượng dầu thực vật phù hợp sau khi món ăn đã được nấu chín. Dầu hạt chia có thể được sử dụng luân phiên cùng các loại dầu thực vật khác để giúp khẩu phần ăn đa dạng hơn.

Dầu hạt chia cung cấp omega-3 ALA

Hạt chia là một trong những nguồn thực vật giàu ALA. Khi ép thành dầu, phần chất béo chứa ALA được tập trung trong dầu.

ALA là một axit béo thiết yếu, nghĩa là cơ thể không tự tổng hợp được với lượng đáp ứng nhu cầu và cần nhận từ chế độ ăn. Cơ thể có thể chuyển một phần ALA thành EPA và DHA nhưng tỷ lệ chuyển đổi tương đối thấp.

Vì vậy, không nên hiểu dầu hạt chia là nguồn thay thế hoàn toàn cho các nguồn EPA và DHA khác trong chế độ ăn của trẻ.

Dầu hạt chia phù hợp để trộn vào món ăn sau khi nấu

Dầu hạt chia không phải lựa chọn lý tưởng để chiên, xào ở nhiệt độ cao trong thời gian dài. Với trẻ ăn dặm, cách sử dụng phù hợp hơn là cho dầu vào món cháo, súp hoặc thức ăn sau khi đã nấu chín và để nguội bớt.

Cách sử dụng này giúp hạn chế việc dầu phải chịu nhiệt độ cao, đồng thời giữ được đặc tính của loại dầu giàu chất béo không bão hòa.

3. Bé mấy tháng có thể ăn dầu hạt chia?

Không nên xác định một mốc tháng tuổi duy nhất áp dụng cho mọi trẻ. Khi trẻ bắt đầu ăn dặm và chế độ ăn đã cần bổ sung chất béo, phụ huynh có thể trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về việc sử dụng dầu thực vật phù hợp.

Điều quan trọng là không cho bé sử dụng dầu hạt chia với lượng lớn chỉ vì dầu chứa nhiều omega-3. Dầu vẫn là thực phẩm có hàm lượng năng lượng cao và cần được sử dụng với lượng phù hợp với khẩu phần của trẻ.

Nếu đây là lần đầu bé ăn dầu hạt chia, nên bắt đầu với lượng nhỏ và theo dõi phản ứng của trẻ. Trường hợp trẻ có tiền sử dị ứng thực phẩm hoặc có vấn đề dinh dưỡng đặc biệt, nên hỏi ý kiến chuyên môn trước khi bổ sung.

4. Cách làm dầu hạt chia tại nhà cho bé ăn dặm

Tự ép dầu hạt chia tại nhà không quá phức tạp nếu gia đình có máy ép dầu phù hợp. Điểm quan trọng nhất là lựa chọn hạt chia sạch, khô và sử dụng thiết bị có khả năng ép được các loại hạt nhỏ, nhiều dầu.

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ

Nguyên liệu chính là hạt chia nguyên chất, không bị ẩm mốc, không có mùi lạ và không lẫn tạp chất.

Dụng cụ cần có gồm máy ép dầu gia đình, khay hoặc bát sạch để hứng dầu và một dụng cụ lọc dầu nếu muốn dầu trong hơn.

Đối với dầu dùng cho bé ăn dặm, vấn đề vệ sinh cần được đặt lên hàng đầu. Các bộ phận tiếp xúc trực tiếp với hạt và dầu nên được vệ sinh sạch, để khô hoàn toàn trước khi ép.

Bước 2: Kiểm tra và làm sạch hạt chia

Trước khi ép, cần kiểm tra hạt chia để loại bỏ những hạt có dấu hiệu ẩm mốc, biến màu hoặc có mùi bất thường.

Nếu nguyên liệu đã sạch và đạt yêu cầu, không nhất thiết phải rửa hạt. Hạt chia rất nhỏ và có khả năng hút nước, vì vậy nếu rửa rồi ép ngay khi hạt chưa khô hoàn toàn sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình ép và chất lượng dầu.

Bước 3: Làm khô nguyên liệu nếu cần

Hạt chia phải ở trạng thái khô trước khi đưa vào máy ép. Nếu hạt bị ẩm, cần làm khô hoàn toàn rồi mới ép.

Đây là bước không nên bỏ qua bởi độ ẩm của nguyên liệu có thể ảnh hưởng đến khả năng ép dầu, khiến quá trình ép không ổn định hoặc dầu và bã khó tách hơn.

Không nên tự ý rang hạt chia ở nhiệt độ cao với mục đích làm khô nếu dầu sau đó dùng cho bé ăn dặm. Có thể ưu tiên sử dụng hạt khô đạt chuẩn ngay từ đầu để quá trình ép đơn giản hơn.

Bước 4: Cho hạt chia vào máy ép dầu

Cho hạt chia từ từ vào phễu chứa nguyên liệu của máy ép dầu. Không nên đổ quá nhiều cùng một lúc, đặc biệt khi đây là lần đầu sử dụng máy với hạt chia.

Trong quá trình ép, cần quan sát lượng dầu và bã thoát ra. Nếu máy có chế độ điều chỉnh nhiệt độ hoặc tốc độ ép, nên lựa chọn chế độ phù hợp với hướng dẫn của nhà sản xuất.

Hạt chia có kích thước nhỏ nên khả năng ép thực tế phụ thuộc khá nhiều vào thiết kế trục ép, công suất và cơ chế hoạt động của từng loại máy.

Bước 5: Lọc dầu sau khi ép

Dầu mới ép có thể còn một lượng nhỏ cặn và các hạt bã li ti. Nếu muốn dầu sạch và trong hơn, có thể lọc dầu qua dụng cụ lọc chuyên dụng.

Không nhất thiết phải cố lọc dầu đến mức hoàn toàn trong suốt. Quan trọng hơn là loại bỏ phần cặn lớn và bảo đảm dụng cụ lọc sạch, khô.

Bước 6: Bảo quản dầu hạt chia

Dầu hạt chia chứa nhiều chất béo không bão hòa nên cần được bảo quản cẩn thận. Sau khi ép, nên cho dầu vào chai sạch, khô, có nắp kín và hạn chế để dầu tiếp xúc lâu với không khí.

Nên bảo quản dầu ở nơi mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Với lượng dầu nhỏ dùng cho bé, tốt hơn hết là ép vừa đủ dùng trong thời gian ngắn thay vì ép một lượng lớn rồi bảo quản quá lâu.

Nếu dầu xuất hiện mùi ôi, mùi lạ, thay đổi bất thường về màu hoặc có dấu hiệu hư hỏng, không nên tiếp tục sử dụng cho trẻ.

Ưu điểm lớn nhất của việc tự ép dầu là phụ huynh có thể chủ động lựa chọn nguyên liệu và kiểm soát quá trình ép. Thay vì mua một chai dầu không biết chính xác nguyên liệu được sử dụng như thế nào, gia đình có thể mua hạt chia đạt chất lượng rồi ép thành dầu ngay tại nhà.

Dầu sau khi ép cũng có thể sử dụng trong thời gian ngắn, hạn chế việc phải bảo quản chai dầu đã mở trong thời gian dài.

Tuy nhiên, tự ép dầu chỉ thực sự thuận tiện khi gia đình có máy ép dầu phù hợp. Với hạt nhỏ như hạt chia, không nên mặc định rằng mọi loại máy ép dầu gia đình đều có thể ép hiệu quả. Cần kiểm tra khả năng tương thích của máy trước khi sử dụng.

Một số lưu ý khi làm dầu hạt chia cho bé

Dầu hạt chia dùng cho trẻ nhỏ cần được làm từ nguyên liệu có chất lượng tốt và bảo quản đúng cách. Không sử dụng hạt đã có dấu hiệu mốc, ẩm hoặc có mùi bất thường.

Không nên rang hạt ở nhiệt độ cao trước khi ép nếu mục đích là tạo dầu để bổ sung trực tiếp vào thức ăn dặm. Đồng thời, dầu hạt chia cũng không nên dùng cho các món chiên rán ở nhiệt độ cao.

Khi mới cho bé sử dụng, nên dùng lượng nhỏ và theo dõi khả năng dung nạp của trẻ. Nếu trẻ có biểu hiện bất thường sau khi ăn, nên ngừng sử dụng và trao đổi với bác sĩ.

Quan trọng nhất, dầu hạt chia chỉ là một nguồn bổ sung chất béo trong chế độ ăn dặm, không phải thực phẩm có thể thay thế một chế độ ăn đa dạng và cân đối.

 

5. Cách sử dụng dầu hạt chia cho bé ăn dặm

Dầu hạt chia phù hợp hơn với cách sử dụng trực tiếp trong món ăn đã nấu chín thay vì dùng để chiên hoặc xào ở nhiệt độ cao.

Sau khi nấu cháo, súp hoặc các món ăn dặm, có thể để món ăn nguội bớt rồi mới bổ sung lượng dầu phù hợp với khẩu phần của bé. Dầu có thể được trộn đều để bé ăn cùng thức ăn.

Không nên cho quá nhiều dầu chỉ vì muốn tăng lượng omega-3. Chế độ ăn dặm của trẻ vẫn cần được xây dựng đa dạng với tinh bột, đạm, rau củ, trái cây và các nguồn chất béo khác.

Đặc biệt, dầu hạt chia không phải nguồn cung cấp DHA trực tiếp đáng kể. ALA trong dầu có thể được cơ thể chuyển đổi một phần thành EPA và DHA nhưng hiệu suất chuyển đổi hạn chế. Vì vậy, phụ huynh không nên xem dầu hạt chia là sản phẩm thay thế hoàn toàn các nguồn DHA phù hợp cho trẻ.

6. Máy ép dầu Tahawa có ép được hạt chia không?

Các dòng máy ép dầu inox Tahawa được thiết kế để ép nhiều loại hạt có dầu tại nhà, giúp người dùng chủ động hơn trong việc tạo ra dầu thực vật từ nguyên liệu ban đầu.

Với hạt chia, trước khi ép nên kiểm tra thông số và hướng dẫn sử dụng của từng model để bảo đảm máy tương thích với kích thước cũng như đặc tính của nguyên liệu. Khi sử dụng để làm dầu cho bé ăn dặm, người dùng cũng nên đặc biệt chú ý đến việc vệ sinh máy trước và sau khi ép.

Việc tự ép dầu không chỉ phù hợp với hạt chia mà còn có thể áp dụng với nhiều loại nguyên liệu khác như hạt lạc, mè, hướng dương, óc chó, hạt lanh và một số loại hạt giàu dầu khác, tùy khả năng của từng dòng máy.

7. Kết luận

Dầu hạt chia là nguồn dầu thực vật giàu ALA omega-3, có thể được sử dụng để bổ sung chất béo vào khẩu phần ăn dặm của trẻ khi phù hợp. Do chứa nhiều chất béo không bão hòa, dầu nên được ưu tiên sử dụng trong các món ăn đã nấu chín thay vì dùng để chiên ở nhiệt độ cao.

Nếu muốn chủ động về nguyên liệu, phụ huynh có thể làm dầu hạt chia tại nhà bằng máy ép dầu. Quy trình cơ bản gồm lựa chọn hạt khô sạch, kiểm tra nguyên liệu, ép dầu, lọc cặn và bảo quản trong chai kín ở điều kiện phù hợp. Với dầu dùng cho bé, nên ưu tiên ép lượng vừa đủ và sử dụng trong thời gian ngắn để bảo đảm chất lượng.